Het vervolg op: https://sudwestkust.nl/gehoord-en-gezien-deel-1-was-het-niet-wat-te-vroeg-voor-goed-nieuws/ Download het artikel via deze link.
Gehoord en gezien in de TROUW van donderdag 12 juni 2025. Download het artikel via deze link.
De trots van het boerenland, dat was de argusvlinder. Was, want sinds 1990 is deze vlindersoort met 98% afgenomen. Nog even en deze iconische vlinder, de “kenigin fan de greide”, is voorgoed uit ons landschap verdwenen. En dat mag niet gebeuren, vindt De Vlinderstichting.
Het leefgebied van veel insecten is in Nederland grotendeels verdwenen. Bloemrijke graslanden, bermen vol kleur, tuinen met wilde bloemen: ze worden steeds schaarser. En ook de argusvlinder heeft daar last van. Voor 1990 kwam de argusvlinder op veel plekken in Nederland voor. Nu zien we hem alleen nog in delen van Noord- en Zuid-Holland, Utrecht en Friesland. Het lijkt erop dat oostelijke provincies als Drenthe, Overijssel, Gelderland en Noord-Brabant het zonder argusvlinders moeten doen. Toch worden er elk jaar nog wel een paar gezien. Het is dus nog niet te laat! Juist daarom is het noodzakelijk om de gebieden waar de argusvlinder nog wel voorkomt te blijven beschermen.
Wat kun je doen?
De laatste jaren staat de argusvlinder in de schijnwerpers. We onderzoeken wat de oorzaken zijn van de achteruitgang, en wat positieve factoren zijn in de gebieden waar de soort nog wél voorkomt. We willen de argusvlinder graag op de voet blijven volgen. Vooral in Fryslân, waar de provincie de soort heeft uitgeroepen tot provinciale doelsoort in het natuurbeleid. Zo kunnen we gebieden waar de soort het nog wel goed doet, beter beschermen. Maar dit kunnen we niet alleen. Hiervoor hebben we mensen nodig in het veld, argusogen zogezegd! Tel je mee? Je kunt bijvoorbeeld op pad gaan tijdens het argusvlindertelweekend. Of op een ander moment ergens in de buurt gaan flextellen. Speciaal voor inwoners van Fryslân worden er ook een aantal leuke activiteiten rondom de argusvlinder georganiseerd. Op onze website staan alle mogelijkheden op een rijtje.
Vlinders leren herkennen
Wil je wel meetellen, maar weet je nog niet zoveel van vlinders? Op dinsdagavond 20 mei 2025 ben je welkom voor een workshop ‘Vlinders herkennen’. Tijdens deze workshop duiken we in de wondere wereld van de vlinders. Van ei tot vlinder, hoe kun je vlinders helpen in je eigen tuin en hoe gaat het eigenlijk met de vlinders in Nederland? Ook leer je de meest voorkomende soorten uit elkaar te houden. Opgeven kan hier.
De argusvlinder dankt zijn naam aan de rij oogvormige vlekken op zijn vleugels. Argus was een reus uit de Griekse mythologie die over zijn gehele lichaam honderd ogen bezat. Ook de uitdrukking ‘iets met argusogen bekijken’ (iets wantrouwen) komt hier vandaan.
Door de ogen op de vleugels en het karakteristieke oranje-bruine patroon is de argusvlinder goed herkenbaar. Zit de vlinder met zijn vleugels dichtgeklapt in rust op de grond, dan zie je hem zomaar over het hoofd vanwege zijn schutkleur. Maar vliegt hij (of zij) dan weer op, dan is de oranje kleur weer in vol ornaat te zien. Ga je mee op zoek?
Lit de kenigin fan de greide net ferlern gean!
In de nacht van vrijdag 28 maart op zaterdag 29 maart werd er bij Burgwerd een weidevogel-solarpomp gestolen. Een week eerder was het ook al raak bij Wolsum, daar werden drie pompen weggenomen. De pompen zijn bedoeld om water op de landerijen te pompen en daar hebben de weidevogels dan weer profijt van. Door het land te vernatten komen de wormen naar boven en kunnen de vogels makkelijk bij het voedsel komen met hun snavel. Op dit moment is het extreem droog voor de tijd van het jaar en is de grond bikkelhard, vogels hebben het nu extra hard nodig gezien ze in goede conditie moeten blijven nu het broedseizoen is aangebroken.
Ondanks dat de pompen waren gefinancierd door de boeren collectieven zaten de Vogelwachten van IJlst-Oosthem en Bolsward e.o. er flink mee in de maag. Nazorgcoördinator Simon Dijkstra van de Vogelwacht IJlst-Oosthem vroeg zich dan ook terecht af hoe je nu op korte termijn aan nieuwe pompen kan komen en waar haal je het geld voor die pompen vandaan.
Dat antwoord kwam uit onverwachte hoek toen vorige week de telefoon ging bij voorzitter Wiebe Palstra van de Bolswarder Vogelwacht. Eerst belde Patrick Doornenbal van het Weide Weelde Fonds, bekend van de Noordertrots Boerenzuivel en de voorjaarscampagne bij de Poiesz supermarkt, met de mededeling dat ze ons graag zouden willen ondersteunen met het financieren van nieuwe pompen. Op dezelfde dag ging de telefoon nogmaals, ditmaal was het met Wiebren Minnema die meldde dat op initiatief van Stichting Sint Anthony Gasthuis de vier Bolwarder stichtingen onderling overleg hadden gehad en snel hebben geschakeld om geld beschikbaar te stellen om de gestolen pompen te vervangen. De vier stichtingen zijn het Sint Anthony Gasthuis, Hendrick Nannes en Catrijn Epes-stichting, Het Weeshuis en Fonds Bolsward-Dronrijp. Of dat nog niet genoeg was meldde Richard Bootsma van het bedrijf dat gespecialiseerd is in solar-pompen, dat Poortman Techniek BV ons ook graag wilden sponsoren.
Hier zijn wij natuurlijk hartstikke blij mee, uit onze eigen financiën hadden we dit niet kunnen bekostigen maar gelukkig zijn er buiten de vogelwachten om nog veel meer partijen begaan met de weidevogels aldus Wiebe Palstra. Wij willen dan ook de sponsors heel hartelijke danken voor dit mooie gebaar! Samen kunnen we de weidevogels een toekomst blijven geven in Friesland.
Poortman Techniek BV zal zo spoedig mogelijk de nieuwe pompen herplaatsen op de plekken waar ze ontvreemd zijn, wel worden deze pompen voorzien van anti-diefstal middelen zodat de kans kleiner wordt dat ze weer gestolen worden.
Van de voorzitter
Op de meeste boerenbedrijven was de spanning te snijden de afgelopen weken. Na de dreiging van MKZ vanuit Duitsland, een paar honderd kilometer afstand is dan niks, zeker bij de huidige handelsstromen en bijbehorende verkeersbewegingen. Gelukkig lijkt het gevaar voorlopig geweken. Iedereen heeft de beelden uit 2001 (inmiddels al 24 jaar geleden!) nog op het netvlies staan. Waakzaamheid blijft geboden.
Vorig jaar november bestond ons Collectief 10 jaar. Dat we dat nog niet gevierd hebben betekent niet dat we dat niet alsnog gaan doen, we houden u op de hoogte! Want we hebben intussen samen best veel bereikt.
Al geven de cijfers uit het weidevogeljaarbericht (zie onze website) dat eind vorig jaar verscheen weinig reden tot blijdschap. Maar we geven de moed niet op!
Stikstof lijkt ook de eerste weken van het jaar het nieuws te beheersen, het dossier wordt ook onder dit kabinet steeds ingewikkelder. Het is een juridisch moeras. En intussen blijven honderden boeren in onzekerheid zitten. Minister-president Schoof gaat er zich nu persoonlijk mee bemoeien, hier wordt veel van verwacht aangezien hij als crisismanager vanuit vorige functies een goede naam heeft.
En dan hebben we nog de uitbreiding van ANLb. Het geld lijkt tegen de plinten te klotsen. Dat moet natuurlijk allemaal nog concreet worden. Laat het maar gebeuren.
Collectief Sûdwestkust is ‘der op tariede’. Al 10 jaar zetten wij ons – samen met u – in voor Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer in ons werkgebied! Daar gaan we in 2025 ‘gewoon’ mee door.
Bianca Domhof, voorzitter
Dit jaar worden de cijfers uit het ‘Jaarbericht – Weidevogels in Fryslân’ op 25 oktober gepresenteerd en aangeboden aan gedeputeerde De Vries. De presentatie met de cijfers vindt u hier.
Resultaten
Het is niet een best jaar geweest voor de weidevogels, minder dan 50% van de gruttokuikens is vliegvlug geworden, met op meerdere plekken een percentage onder de 40%. Een dergelijk slecht weidevogelseizoen werkt behoorlijk negatief door op de motivatie van nazorgers en boeren binnen én buiten ANLb gebieden. Zeker als een dergelijk seizoen geen uitzondering (meer) is. Volgens sommigen dus ‘om moedeloos’ van te worden.
Duiding van de cijfers
Als je de beschikbare nazorgcijfers in het BFVW registratiesysteem bekijkt, zijn er een paar in het oog springende oorzaken. Sommige oorzaken zijn al langer bekend en op korte termijn moeilijk te veranderen. Hoe kun je bijvoorbeeld op korte termijn de broedbiotoop voor weidevogels verbeteren zonder dat het een boer direct in financiële nood brengt? Een grote uitdaging zonder makkelijke oplossingen. Gelukkig zijn er al vele boeren in Fryslân die dat in samenwerking met bevlogen nazorgers wel lukt. Vaak met ondersteuning vanuit het systeem van ANLb. Verbetering van de broedbiotoop is uiteraard waar we met z’n allen naar streven.
Oproep van onze voorzitters
De voorzitters van BFVW (Keimpe Strikwerda) en BoerenNatuur Fryslân (Albert van der Ploeg) hebben gezamenlijk een verklaring, c.q. oproep opgesteld om aan te geven wat er aan de hand is en wat volgens deze organisaties nodig is om tot betere resultaten te komen.
Deze verklaring – oproep kunt u hier lezen